Türkiye'den Moğolistan'a yürüyüşümün 36, 37 ve 38. günlerinde Gürcistan'dan Azerbaycan'a kara yoluyla geçmeye çalıştım. Kırmızı Köprü sınır kapısına kadar yürüdüm ama içeri alınmadım. Tiflis'e döndüm, uçakla Bakü'ye gittim, trenle Gence'ye, taksiyle de sınırın Azerbaycan tarafına geri geldim ve yürüyüşe kaldığım yerden devam ettim. Bu yazıda o üç günü anlatırken Gürcistan-Azerbaycan kara sınırında yaşadıklarımı, kapalı sınırın sana neye mal olabileceğini, Azerbaycan'da adres kaydını ve Qazax'tan Tovuz'a yürürken öğrendiklerimi paylaşıyorum.
Videoyu İzle: Gün 36, Rustavi'den Sınır Kapısına
Gün 36: Sınıra Giden Yolda Türk Köyleri ve Bilgi Kirliliği
Bir önceki bölümde bozkırdaki kestirme yoldan ana yola inmiş, küçük bir markette mola vermiştim. Çikolatamı yiyip kahvemi içtikten sonra sınıra doğru yürümeye devam ettim. Bu bölgedeki köylerin neredeyse hepsi Azerbaycan Türklerinin köyü. Sınırlar çizildiğinde bu topraklarda kalmışlar, kimlikleri Gürcü ama Türkçe konuşuyorlar. Tabelalarda "Demirci" gibi Türkçe isimler, köylerde kilise yerine cami görüyorsun. Daha önce de bu topraklara gelmiştim ama Gürcistan vatandaşı olup Azerbaycan sınırında yaşayan bu kadar büyük bir Türk topluluğu olduğunu bilmiyordum.
Yolda çobanların sürüleri, atlı çobanlar ve sürüyü koruyan köpekler vardı. Bir tanesi önüme kadar gelip "burası benim alanım" der gibi dolandı ama bir şey yapmadı. Köylerde beni TikTok'tan tanıyan insanlar çıktı. Durup selam veren, "geçersen yolda görürüz" diyen, numarasını veren çok oldu.
Herkes Başka Bir Şey Söylüyordu
Sınıra yaklaştıkça sorduğum herkes başka bir cevap verdi. Kimi "sadece Gürcülere kapalı" dedi, kimi "herkese kapalı, ancak uçakla gidersin" dedi, kimi "yayan geçemezsin ama tırla geçersin" dedi. Gürcistan vatandaşı olan ve aynı zamanda Azerbaycan kimliği taşıyan bir sürücü ise yarın kendi arabasıyla Bakü'ye gideceğini söyledi. Yani bazı araçlar ve sürücüleri geçebiliyordu ama yanlarındaki yolcu geçemiyordu. Annesi sınırın öbür tarafında yaşayan bir adam, annesinin geri dönebilmek için Tiflis'ten Bakü'ye uçmak zorunda kaldığını anlattı.
Amerika'da yaşayan bir arkadaşım aracılığıyla Azerbaycanlı bir savcıya da ulaşmıştık. "Gitsin, YouTuber olduğunu, yürüyerek geldiğini düzgünce anlatsın, bence izin verirler" demiş. Ben de belirsizlikten çıkmak için kapıya kadar gidip kendim görmeye karar verdim.
İskoçyalı Bisikletli Gezgin Joseph
Yolda bisikletiyle İskoçya'dan yola çıkmış bir gezginle tanıştım: Joseph. Sınırın kapalı olduğunu o da duymuştu ama "şansımı deneyeceğim" diyordu. İngiliz vatandaşları Azerbaycan'a girmek için vize almak zorunda. Online başvurmuştu, sonucu bekliyordu. Uzun süredir yolda olduğu için bütçesi kısıtlıydı ve sınır kapanırsa bisikletini uçağa bindirmek ona çok pahalıya patlayacaktı. Sınırda buluşmak üzere sözleştik.
Yağmur, Gökkuşağı ve Yolda Uzanan Eller
Öğleden sonra yağmur başladı. Çantanın yağmurluğunu taktım ve ıslana ıslana devam ettim. Son köylerden birindeki küçük markette 4 dolara mini kruvasan, kek ve meyve suyu alıp karnımı doyurdum. İki abi arabasıyla peşimden gelip "geçemezsen bizi ara, seni alırız" dedi. Sonra yağmur dindi, güneş açtı ve bozkırın üzerinde iki gökkuşağı birden çıktı. Ben hayatımda öyle bir manzara görmedim. O beş dakika için bile o yolu yürümeye değerdi.
Kırmızı Köprü'de Geri Çevrilmek: "Kod"
Sınıra hava kararırken vardım. Tır parkı tamamen Türk tırcılarla doluydu. Joseph de geldi ve kapıya birlikte gittik. Gürcistan tarafındaki polisin anlattığına göre Gürcistan'dan çıkmak sorun değildi, sorun Azerbaycan'a girişteydi: yaya ya da yolcu olarak giriş kapalıydı. Savcı arkadaş aradı, sınırın iki tarafı birbirini aradı, dört beş kişilik bir telefon trafiği oluştu. Sonunda bize söylenen tek şey şuydu: geçebilmek için özel bir "kod" gerekiyormuş. Savcı bile o kodu alamadı.
Joseph'in vizesi bu arada onaylanmıştı ama ondan da aynı kod istendi. Sonuç: ikimiz de geçemedik. Yolda numarasını veren abiler gelip bizi, Joseph'in bisikletiyle birlikte arabalarına sığdırdı ve geri götürdü. Onlar olmasa o bisiklet o gece Tiflis'e dönemezdi.
Gece Tiflis'ten Bakü'ye 205 dolara uçak bileti aldım. Bir gece daha konakladığım küçük oda 35 dolar tuttu. Mental olarak çok yorucu bir gündü ama keyfim kaçmadı. Kendime şunu söyledim: bu sınırı geçmiş sayacağım ve yürüyüşe Azerbaycan tarafından devam edeceğim. Günün sonunda saatim 33 kilometre gösteriyordu.
Videoyu İzle: Gün 37, Bakü Üzerinden Sınıra Dönüş
Gün 37: Tiflis, Bakü, Gence ve Yine Kırmızı Köprü
Ertesi sabah Azal ile Bakü'ye uçtum. Bakü'de bir haftalık bir ev tuttum, o da tesadüfen uçak biletiyle aynı fiyata, 205 dolara geldi. Bu bir haftayı dinlenmek ve biriken Gürcistan videolarını bitirmek için kullandım. Bakü'de Qarabağ-Chelsea maçını yerel arkadaşlarla bir sinema salonunda izledim, maç 2-2 bitti. Daşlı Gala adlı bir otel restoranında üç kişilik yemeği tek başıma yedim ve 20 dolar civarında ödedim. Tiflis'te 100 dolar istenen saat tamirini de Bakü'de 40 dolara yaptırdım.
Sonra trenle Gence'ye geçtim. Gence'de gecelik 60 manat, yaklaşık 35 dolar olan geniş bir evde kaldım. Oradan da 30 dolarlık bir taksiyle Kırmızı Köprü'nün Azerbaycan tarafına geldim. Hesap basit: o 10 metrelik köprüyü yürüyerek geçemediğim için uçak, konaklama ve taksi derken yaklaşık 600-700 dolar harcadım. Ama yürüyüşteki bağlantıyı koparmamış oldum.
Azerbaycan'da Adres Kaydı: Unutma
Azerbaycan'a girdikten sonra 15 günden uzun kalacaksan adres kaydı yaptırman gerekiyor. Ben bunu e-postayla, pasaportumun ve giriş damgamın fotoğrafını göndererek ücretsiz yaptım. Birkaç kez yazışmak gerekti ama sorun çıkmadı. Bana söylenene göre bunu yapmazsan çıkışta yaklaşık 250 dolarlık ceza ödüyorsun. Uzun kalacaksan bunu ilk iki hafta içinde hallet ve güncel kuralı Azerbaycan Devlet Göç Hizmeti'nin resmi kaynaklarından kontrol et.
Sınırdan Qazax'a: Mezar Taşları, Yol İşçileri ve Bir Bardak Çay
Hava 10 dereceydi ve güneşliydi. Sınır kapalı olduğu için yol bomboştu; sadece tırlar geçiyordu. Yol kenarındaki mezarlıklarda daha önce hiç görmediğim kadar kalın ve büyük mezar taşları vardı. Bazılarının üzerine kişinin mesleğini anlatan makas ve tarak gibi çizimler yapılmıştı. Kimisinde Sovyet yıldızı, kimisinde Arapça yazı vardı.
10 kilometre sonra mola verecek yer ararken yol yapımında çalışan bir grup beni yemeğe çağırdı. Önce tok olduğumu söyledim ama ısrar ettiler. Yemekten sonra semaveri yakıp çay demlediler, onu içmeden yollamadılar. Hepsi yakındaki köylerden ve ilçelerden toplanmış insanlardı. Bu yolculukta yürümeyi en çok bu yüzden seviyorum: arabayla geçerken bu insanlarla aynı masaya oturman imkansız.
Burada bir hata yaptım. İşçiler şişemi doldurmayı teklif etti ama çalışan insanların suyunu almaya kıyamadım. Sonra köy yolunu kaçırıp otoyolda kaldım ve saatlerce su bulamadım. Bütün gün bir litre su ve bir bardak çayla yürüdüm. Benzinlikte bile su yoktu, yerel bir içecekle idare ettim. Azerbaycan'ın bu bölgesinde otoyol üzerinde market çok az. Köylerden geçmeden önce suyunu doldur.
Kurtlar, Çakallar ve Erken Batan Güneş
Yolda konuştuğum insanlar beni gece dışarıda kalmamam için ciddi şekilde uyardı. Haritada güneş 7'de batıyor görünüyordu ama dağlar yüzünden 6'da karanlık çöktü. Son yarım saati zifiri karanlıkta yürüdüm. Qazax'a yaklaşırken uzaktan önce bir kurt uluması, sonra çakal sesleri, ardından da çakallara havlayan köpeklerin sesi geldi. Tam o sırada Kadıköy'de restoranı olan, yıllar önce tanıştığım Azerbaycanlı arkadaşım Elmar'ın bağladığı arkadaşlar arabayla yetişti.
Onlarla yemek yedik, gece de sınıra en yakın büyük ilçe olan Qazax bölgesinde yeni açılmış bir otelde kaldım. Ertesi gün öğrendim ki bölgeyi iyi bilen biri ava çıkıyormuş ve burada kurt da olduğunu söyledi. Verdiği tavsiye şuydu: akşamları ıssız otoyolda yürüme, yerleşim yerlerinin içinden geç.
Videoyu İzle: Gün 38, Qazax'tan Tovuz'a
Gün 38: Zafer Günü'nde Qazax'tan Tovuz'a Yürüyüş
Ertesi sabah taksiyle bir önceki akşam bırakıldığım noktaya döndüm ve oradan yürümeye başladım. O gün 8 Kasım'dı, Azerbaycan'da Zafer Günü. 44 günlük savaşın yıl dönümü kutlanıyordu ve yol boyunca bu bölgeden şehit düşen askerlerin fotoğrafları çiçeklerle süslenmişti. Dağların arkası Ermenistan sınırı, buradan sadece 10 kilometre kadar uzakta.
Hava sabah 10 derece ve tozluydu. Bir boyunluk taktım. Benim gibi yürürken boynu ve kulakları üşüyenlere tavsiyem şu: kat kat giyinip terlemek yerine sadece boynunu kapat. Vücut hareket ettiği için zaten ısınıyor.
Yolda Hurma, Su ve Bisikletli Çocuklar
Bu günün en güzel tarafı insanlardı. Bir sürücü durup elime bir avuç hurma verdi. Biraz ileride bir başkası çay içmeye çağırdı. Akstafa yakınlarındaki Vurgun kasabasında suyum bitmişken iki çocuk evlerinden bana bir litrelik şişe su getirdi ve para almadı. Bir grup okul çocuğu bisikletleriyle bir süre bana eşlik etti, Zafer Günü bayraklarını salladı, futbol sahalarını göstermek istedi. Türkiye'den yürüyerek geldiğimi duyunca inanamadılar. Bu kasabanın bir de hikayesi var: buradan Aga Aliyev adında, sonradan koşmaya başlayıp milli takıma giren bir maraton koşucusu çıkmış.
Bölgede hayvancılık çok yaygın. Yerel arkadaşların söylediğine göre et Türkiye'ye göre çok daha erişilebilir. Yol kenarında sürü sürü koyun, inek ve at görüyorsun. Bu kadar çok fındık bahçesi göreceğimi de tahmin etmemiştim.
Tovuz'a Varış
Yolda 2 manata, yani yaklaşık 1 dolara bir döner yedim. Ucuzdu ama midem pek hoşlanmadı. Enerjim tükenmek üzereyken Mingeçevirli iki abi Instagram'dan canlı konumumu takip edip peşimden geldi ve elime iki kilo atıştırmalık tutuşturdu. Son kilometreleri yine karanlıkta, kalacak yer arayarak yürüdüm. Tovuz'da tır parklarının yanındaki yerleri beğenmedim ve en sonunda bir spor tesisine ait otelde, kahvaltı dahil 50 manata, yaklaşık 30 dolara kaldım. Saatime göre o gün 51 bin adım ve 37,8 kilometre yürümüştüm.
Gürcistan'dan Azerbaycan'a Geçiş: Pratik Bilgiler
1. Rota ve Mesafeler
| Gün | Etap | Mesafe | Not |
|---|---|---|---|
| 36 | Rustavi - Kırmızı Köprü (Gürcistan tarafı) | yaklaşık 33 km (gün toplamı) | Türk köyleri, yağmur, sınırda geri çevrilme |
| 37 | Tiflis - Bakü (uçak), Bakü - Gence (tren), Gence - sınır (taksi), sınır - Qazax (yürüyüş) | yaklaşık 30 km yürüyüş | Otoyolda su ve market yok, güneş 6'da batıyor |
| 38 | Qazax - Akstafa - Tovuz | 37,8 km (saat ölçümü) | Köylerden geçen yolda su bulmak kolay |
2. Gürcistan-Azerbaycan Kara Sınırı Açık mı?
Videoyu çektiğim Kasım 2025'te Azerbaycan, Covid döneminde kapattığı kara sınırlarını yolcu girişine kapalı tutuyordu. Gürcistan'dan çıkmak serbestti ama Kırmızı Köprü'den yaya ya da yolcu olarak Azerbaycan'a giremedim. Yük taşıyan tırlar ve bazı araç sahipleri geçebiliyordu. Yolda duyduklarımın neredeyse hepsi birbiriyle çelişiyordu. Bu kural dönem dönem uzatılıyor ya da değişiyor. Plan yapmadan önce Azerbaycan'ın resmi kaynaklarından güncel durumu mutlaka kontrol et ve sınırda "bir şekilde hallederim" diye düşünme.
3. Sınır Kapalıysa Ne Yapmalı?
En pratik yol Tiflis'ten Bakü'ye uçmak. Sonra trenle Gence'ye, oradan taksiyle sınırın Azerbaycan tarafına dönebilirsin. Bisikletle seyahat ediyorsan bisikletin uçakla taşınma ücretini de hesaba kat. Uçak biletini ucuza bulmanın yollarını ucuz uçak bileti rehberimde anlattım.
4. Vize ve Adres Kaydı
Türk vatandaşları Azerbaycan'a vizesiz giriyor. İngiltere gibi bazı ülkelerin vatandaşları ise önceden online vize almak zorunda. 15 günden uzun kalacaksan adres kaydını unutma; yapmazsan çıkışta ceza ödeyebilirsin.
5. Fiyatlar (Videoyu Çektiğimiz Dönemde)
- Tiflis-Bakü uçak bileti: 205 dolar (son dakika aldığım fiyat)
- Bakü'de bir haftalık ev: 205 dolar
- Gence'de ev: gecelik 60 manat, yaklaşık 35 dolar
- Gence'den Kırmızı Köprü'ye taksi: yaklaşık 30 dolar
- Tovuz'da kahvaltılı otel: 50 manat, yaklaşık 30 dolar
- Yol kenarında döner: 2 manat, yaklaşık 1 dolar
Fiyatlar ve kur değişiyor, güncel durumu kontrol et. Daha ucuza kalmanın yollarını ucuza konaklama rehberimde bulabilirsin.
6. İnternet ve Güvenlik
Sınır bölgesinde planlar çok hızlı değişiyor; uçak bileti almak, taksi çağırmak ve yolda seni arayan insanlarla buluşmak için mobil internet şart. Yırtık eSIM'in Azerbaycan paketlerine buradan bakabilirsin. Güvenlik için de şunu unutma: kırsal Azerbaycan'da kurt ve çakal var, güneş dağlar yüzünden erken batıyor. Hava kararmadan konaklayacağın yere varmayı planla.
Sık Sorulan Sorular
Gürcistan'dan Azerbaycan'a kara yoluyla geçilebiliyor mu?
Kasım 2025'te Kırmızı Köprü'den yolcu olarak Azerbaycan'a giriş kapalıydı ve ben geçemedim. Sadece yük taşımacılığı ve bazı araçlar geçebiliyordu. Kural değişebiliyor; yola çıkmadan resmi kaynaklardan kontrol et.
Kırmızı Köprü sınır kapısı nerede?
Tiflis'in güneydoğusunda, Rustavi üzerinden giden ana yolun sonunda. Azerbaycan tarafında ilk büyük ilçe Qazax.
Sınır kapalıysa Tiflis'ten Bakü'ye nasıl gidilir?
En kolay yol uçak. Ben son dakika 205 dolara bilet aldım. Önceden alırsan daha ucuza bulabilirsin.
Azerbaycan'da adres kaydı zorunlu mu?
15 günden uzun kalacaksan evet. Ben e-postayla, pasaport ve giriş damgasının fotoğrafını göndererek ücretsiz yaptım. Güncel prosedürü Devlet Göç Hizmeti'nden kontrol et.
Qazax'tan Tovuz'a yürümek güvenli mi?
Gündüz köylerden geçerek yürümek keyifli ve insanlar çok misafirperver. Gece ıssız otoyolda yürümeni önermiyorum; bölgede kurt ve çakal var.
Bir önceki yazımda Tiflis'ten sınır yoluna nasıl yürüdüğümü anlatmıştım: Tiflis'ten Azerbaycan sınırına yürüyerek. Yürüyüş için yanıma neler aldığımı merak ediyorsan seyahat ekipmanları rehberime bakabilirsin. Tovuz'dan Şemkir ve Gence'ye uzanan etabı bir sonraki yazımda anlatacağım.
0 yorum