Kore'ye veda edip Sri Lanka aktarmalı, 30 saati aşan bir yolculuğun sonunda sabah saat 5'te Lahore'a indim. Pasaportumda Hindistan damgası vardı ve Pakistan'a girerken sorun çıkar mı diye içim rahat değildi. Sınır sorunsuz geçti ama daha ilk saatimde taksiyle yanlışlıkla askeri bölgeye girdik ve pasaportumu aldılar. Bu yazıda Pakistan'daki ilk günümü anlatırken Pakistan vizesi nasıl alınır, Lahore havalimanından şehre nasıl gidilir, ilk gün nelere dikkat etmelisin ve Lahore'da ne yenir, hepsini kendi tecrübemle paylaşıyorum.
Videoyu İzle: Pakistan'da İlk Gün
Kore'den Pakistan'a 30 Saatlik Yolculuk ve Sınır
Kore'deki son günümde Hyeyeon'la vedalaştık. Aylar sonra ilk kez ayrı yollara gidiyorduk. O gün Rota Kore'nin ilk eko turu başlıyordu, bir misafir dört gece kalacaktı; ben de yola çıkmak için tam o günü seçtim. Hyeyeon'un son tavsiyesi "kendine dikkat et" oldu.
Rota şöyleydi: Seul'den Sri Lanka'ya yaklaşık 9 saatlik uçuş, orada uzun bir aktarma, sonra Lahore'a 5 saatlik bir uçuş daha. Sri Lanka için elektronik vizeyi (ETA) ne olur ne olmaz diye önceden almıştım. Ama dışarıda yağmur ve sel uyarıları vardı, şehir de havalimanına uzaktı. Riske girmedim ve aktarmanın tamamını havalimanında geçirdim. Havalimanında kadın rahipleri görmek bu bekleyişin en ilginç anıydı. Sri Lanka'yı başka bir zamana bıraktım.
Uzun aktarmalı uçuşlar bilet fiyatını ciddi düşürebiliyor ama vücudunu da yoruyor. Kendi bilet arama yöntemimi ucuz uçak bileti bulmanın 14 yolu yazısında anlatmıştım.
Hindistan Damgalı Pasaportla Pakistan'a Giriş
Hindistan ile Pakistan arasındaki ilişkiler gergin. Ben daha önce Hindistan'da iki buçuk ay kalmıştım ve pasaportumda bunun damgaları duruyordu. Açıkçası sınırda soru gelmesini bekliyordum. Hiçbir şey olmadı. Vizeyi online aldığım için memur QR kodu okuttu, "Turist misin?" diye sordu, "Evet" dedim, "Hoş geldin" dedi. Bu kadar. Valizim olmadığı için bagaj beklemeden doğrudan çıktım.
Benim tecrübem bu yönde ama her yolcunun durumu farklı olabilir. Seyahat geçmişini vize başvurusunda dürüstçe yazman en sağlıklısı.
Pakistan Vizesi Nasıl Alınır? Benim Başvurum
Pakistan vizesini resmi e-vize sitesinden aldım: visa.nadra.gov.pk. Sakın arama motorunda çıkan aracı sitelere para kaptırma; internette resmi siteyi taklit eden sayfalar var. Başvuru beklediğimden çok daha detaylıydı. Doldururken bir an "Amerika vizesine mi başvuruyorum?" diye düşündüm.
1. Formu Doldur
Seyahat planın, ne yapacağın, son 6 ayda hangi ülkelerde ne kadar kaldığın gibi bir sürü soru var. Ben Kazakistan'da yaklaşık 2 ay, Kore'de birkaç ay kaldığımı yazdım.
2. Ücreti Öde
Bana daha önce ücretsiz olduğu söylenmişti ama videoyu çektiğimiz dönemde başvuru ücreti 25 dolardı. Ücretler ve kurallar sık değişiyor; başvurmadan önce güncel bilgiyi resmi sitede kontrol et.
3. Ek Belge Talebine Cevap Ver
Başvurudan 2-3 gün sonra bir e-posta geldi. Kore'de bir aydan uzun nasıl kaldığımı, geçerli vize türümü, konaklama belgemi ve Pakistan içindeki detaylı seyahat planımı istediler. Türklerin Kore'de turist olarak 3 aya kadar kalabildiğini anlattım, istenen her şeyi aynı e-postaya cevap olarak gönderdim ve YouTuber olduğumu, Pakistan'da yaklaşık bir ay kalıp çıkacağımı ekledim.
4. Sonucu Bekle
Ben tek girişli, bir aylık vizeye başvurmuştum. Sonuç geldiğinde şaşırdım: çift girişli, iki aylık bir vize vermişlerdi. Bu benim başvuruma özel bir karardı; senin başvurunda da aynısı olacağının garantisi yok. Ama eksik belge istenirse panik yapmadan, eksiksiz cevap vermek işe yarıyor.
Lahore Havalimanından Şehre: Yango, Para ve İnternet
Havalimanından çıkınca hava tozlu ve pusluydu. Kapıda gül yaprakları dökülmüştü, bir köşede Türk bayrağı vardı. Sabah sıcaklık 23-24 dereceydi; gün içinde 27-28'e çıkıyor ama Lahore kuzeyde olduğu için kışa doğru serinliyor. İnsanlar beklediğim kadar üstüme gelmedi. "Taksi" diye seslenenler oldu ama Lahore'da çoğu kişi şehir içinde Yango kullanıyor.
1. Parayı Anla
İlk iş elimdeki rupi banknotlarına bakıp hangisinin kaç dolar ettiğini çözmeye çalıştım. 10, 100, 500, 1.000 ve 5.000 rupilik banknotlar var. Videoyu çektiğimiz dönemde 210 rupi yaklaşık 35 TL ediyordu, yani bir doların altında. Kurlar değiştiği için güncel kuru kontrol et.
2. İnterneti Aç
Telefonumda eSIM'i önceden kurmuştum, indiğim anda LTE bağlandı. 5G yoktu ama hız haritaya bakmaya ve taksi çağırmaya fazlasıyla yetti. Pakistan eSIM paketlerine Yırtık eSIM'den bakabilirsin; eSIM'in nasıl çalıştığını merak ediyorsan yurt dışında internet ve eSIM rehberime göz at.
3. Yango Çağır
Yango'dan taksi çağırdım. Uygulama şoförün adını, aracını ve plakasını gösteriyor; benim şoförüm Rohan'dı ve gri bir Suzuki Alto ile geldi. Plakayı mutlaka kontrol et. Fiyatlar Türkiye'ye göre çok ucuz; şehir içinde tuk tuk ve metro da var. Lahore'da metro hattı bile var; yürürken GPO istasyonunun önünden geçtim.
Taksiyle İlk Saat: Askeri Bölgede Alınan Pasaport ve Rohan'ın Tavsiyeleri
Rohan geldiğinde arabada başka bir müşteri ve eşyaları vardı. Önce onları bıraktık. Rohan yolda çok iyi bir rehber oldu ama bir yerde, otelime giden yol üzerinde bir kontrol noktasına geldik. Burası askeri bölgeydi ve dışarıdan gelenlerin girişine izin verilmiyordu. Elimde kamera vardı ve kayıt yapmamam söylendi. Pasaportumu aldılar ve bize geri dönmemizi söylediler.
O an hayatımda ilk kez biri pasaportumu bu şekilde alıp gidiyordu. Rohan sürekli "Korkma, alacağız" dedi. Başka çarem yoktu, ona güvendim. U dönüşünü yaptığımızda pasaportumu geri verdiler; Rohan'a da nasıl döneceğimizi tarif ettiler. Sorun güvenlikti. Rohan'a "Oradaki müzeye gitmek istesem?" diye sordum; ancak izinle girilebiliyormuş.
Bu Durumda Ne Yapmalısın?
- Kontrol noktalarında ve askeri alanlarda çekim yapma. Kayıt kapat dendiğinde hemen kapat.
- Sakin kal ve şoförle ya da görevliyle tartışma. Benim durumumda her şey birkaç dakikada çözüldü.
- Pasaportunun fotokopisini ve telefonda fotoğrafını taşı. Vize sayfasını da unutma.
- Navigasyona körü körüne güvenme. Pakistan'ın birçok şehrinde askeri bölgeler (kantonmanlar) var; harita seni bunların içinden geçirmeye çalışabilir.
Yolda Rohan'la uzun uzun konuştuk. Lahoreluyum sanmıştım ama değilmiş; Lahore'a yaklaşık iki saat uzaklıktaki Okara'dan geliyormuş. Trafik yüzünden yol uzun sürüyormuş. Pakistan'ın en işlek ana yollarından GT Road'daki trafiğin insanı delirttiğini söyledi. Taksiciliğe bir ay önce başlamış; Urduca, İngilizce ve Pencapça konuşuyor.
1. "Lahorelulara Sakın Yol Sorma"
Rohan'ın en sevdiğim tavsiyesi buydu: "Lahorelulara adres sorma, seni yanlış yöne gönderirler." Neden diye sorunca güldü, "Sırf eğlence için, ben de dahil" dedi. Şaka mı ciddi mi tam anlamadım ama mesajı aldım: Harita kullan.
2. Google Maps mi Yango Haritası mı?
Rohan'a göre Google Maps Lahore'da her zaman doğru çalışmıyor; kendisi sürüş sırasında Yango'nun haritasını kullanıyormuş. Ama o harita sadece şoför tarafında işe yarıyor. Yaya olarak elimde yine Google Maps kalıyordu. Önerim: Lahore'a gitmeden önce şehrin çevrimdışı haritasını indir ve otelinin adresini yerel dilde de bir yere kaydet.
3. Pencaplılar ve Peştunlar
Lahore, Pakistan'ın Pencap eyaletinin başkenti. Rohan, Pakistan'daki Pencaplıların neredeyse tamamının Müslüman olduğunu, Hindistan'daki Pencap'ın ise çok farklı olduğunu anlattı. Birkaç yıl önce Hindistan tarafındaki Amritsar'a gitmiştim, orada Sih selamı olan "Sat Sri Akal"ı öğrenmiştim. Burada bunu söyleyince "Yok yok" dediler; Lahore'da "Ki hale?" yani "Nasılsın?" diyorsun.
Rohan Pencaplıların sayısı için "7 crore" dedi. Crore Güney Asya'da kullanılan bir sayı birimi ve 10 milyon demek, yani 70 milyon. Bu rakam Lahore'un nüfusu değil; Lahore'un nüfusu resmi sayımlara göre 13 milyonun üzerinde, Pakistan Pencabı'nın toplam nüfusu ise bundan çok daha fazla.
4. Bir Taksici Günde Ne Kazanıyor?
Ona günde ne kazandığını sordum. Günde 12 saat çalışınca ortalama 6.000 rupi civarında kazandığını söyledi. Ben o an kafadan hesapla "50 dolar, fena değil" dedim ama yanlış hesaplamışım: O dönemki kurla 6.000 rupi yaklaşık 20 dolar ediyor. Rohan da "Bugünlerde para kazanmak zor, herkes çok çalışıyor" dedi.
5. Kuzeydeki Dağlar
Pakistan'ın asıl güzelliğini görmek istiyorsam kuzeye gitmem gerektiğini söyledi. Dünyanın en yüksek ikinci dağı K2 de orada. Ben dağlara bayılırım; Nepal'de Everest bölgesini gezmiştim. Ama kuzeydeki bazı bölgeler için ayrıca izin gerekiyor ve bu seyahatte oralara gidip gidemeyeceğim belli değil. Kuzeye gitmeyi planlıyorsan hangi bölgenin özel izne tabi olduğunu önceden güncel kaynaklardan kontrol et.
Lahore'da İlk Kahvaltı: 1 Dolardan Ucuz
Rohan'a kahvaltıda ne yemem gerektiğini sordum. Saydığı yemekler şunlardı: halva puri, naan chanay ve haleem. Halva puriyi denemek istedim ama girdiğimiz yerde sadece parata vardı. Ben de parata, yarım pişmiş yumurta ve sütlü çay söyledim. Pakistan'da yumurta için her türlü pişirme seçeneği var, sana mutlaka nasıl olsun diye soruyorlar.
Rohan'a bahşiş verip vedalaştım. Sonra masaya döndüğümde hesabın ödendiğini öğrendim: Rohan, az önce verdiğim bahşişle kahvaltımı ödemişti. Toplam 210 rupi, yani o dönemki kurla yaklaşık 35 TL. Bir doların altında bir kahvaltı ve ilk günden bir ikram.
Lahore Kahvaltısında Ne Yenir?
| Yemek | Ne? | Not |
|---|---|---|
| Halva puri | Kızarmış puri ekmeği, irmik helvası ve nohut | Rohan'ın ilk önerisi, Lahore'un meşhur kahvaltısı |
| Parata | Yağlı, katmerli ince ekmek | Benim ilk kahvaltım, yumurta ve çayla |
| Naan chanay | Naan ekmeği ve baharatlı nohut | Doyurucu ve ucuz |
| Haleem | Et, buğday ve mercimekle uzun süre pişirilen koyu yemek | Ağır ama çok sevilen bir yemek |
| Doodh patti çay | Sütle kaynatılmış çay | Sabahları kazan kazan süt taşındığını gördüm |
Lokantada birkaç genç Peştun'la tanıştım. Türk olduğumu duyunca "Ertuğrul Gazi" diye karşıladılar. Onlardan "mehrbani" kelimesini öğrendim, teşekkür anlamında kullandılar. Sonradan öğrendim ki bu kelime Urducada da yaygın; Peştucada en bilinen teşekkür ise "manana". Restorandaki çocuklar Lahore'da çoğu insanın Pencaplı olduğunu, Peştunların az olduğunu söyledi. Peştunlar çoğunlukla Afganistan sınırındaki Hayber Pahtunhva eyaletinde ve Belucistan'ın kuzeyinde yaşıyor, Afganistan'da da büyük bir nüfusları var.
Şarj Yok, Harita Yok: Lahore Sokakları ve Otel
Kahvaltıdan sonra otele kadar yürümeye karar verdim. Burada bir sorun ortaya çıktı: Yanımda Avrupa tipi fiş vardı ve bunu takabileceğim uygun bir priz ya da adaptör bulamadım. Bir dükkâna sordum, yoktu. Telefonun şarjı azalıyordu ve haritamı dikkatli kullanmam gerekiyordu. Pakistan'da farklı tipte prizler bir arada kullanılıyor; yanına evrensel bir adaptör almanı öneririm. Hangi ekipmanları yanımda taşıdığımı seyahat ekipmanları rehberimde anlattım.
Sokakta Gördüklerim
- Misafirperverlik: Yürürken biri beni yanına çağırıp su ikram etti. İnsanlar çok arkadaş canlısı.
- Silahlı bekçiler: Bir okulun kapısında pompalı tüfekli bir güvenlik görevlisi bekliyordu. Pakistan'da okul, banka ve önemli binaların önünde silahlı güvenlik görmek olağan.
- Farklı inançlar: Önünde haç asılı bir araba gördüm. Pakistan'da küçük de olsa bir Hristiyan topluluğu yaşıyor.
- Pan: Bölgede betel yaprağıyla yapılan "pan" çok yaygın; ağızda çiğneyip tükürüyorlar. Denemek istersen önce içeriğini sor.
- Toz ve korna: Hava tozlu ve puslu, korna hiç susmuyor. Hassas biriysen maske işine yarar.
Lahore'da Karşıdan Karşıya Geçmek
Trafik kuralları burada çok esnek uygulanıyor. Bir kavşakta kırmızı ışıkta araçlar durdu, ben de karşıya geçtim; ama bunu kimseye önermem. Motosikletler ve rikşalar her yerden çıkabiliyor. Yerel halkla birlikte, onların yanında geçmek en güvenli yol.
Lahore'un Tarihi
Yolda dev, yaşlı ağaçların altından geçerken bu şehrin ne kadar eski olduğunu düşündüm. Videoda "5.000 yıllık topraklar" dedim; bu, bölgenin tarihi için doğru. Lahore'a birkaç saat uzaklıktaki Harappa, İndus Vadisi uygarlığının en önemli merkezlerinden biri ve yaklaşık 5.000 yıllık. Lahore şehrinin kendisinin yazılı tarihi ise bin yıldan fazla geriye gidiyor. İpek Yolu'na yakın bu bölge İslamabad'dan Kabil'e uzanan eski ticaret yollarının parçası.
Lahore'da Konaklama: 30 Dolarlık Oda
Sonunda otelimi buldum. Beş gecelik rezervasyon yapmıştım ve ödemeyi çıkışta yapacaktım. Odanın gecelik fiyatı 30 dolardı. Duşu geniş, sıcak suyu vardı, tavanda vantilatör dönüyordu. Ama bir sorun vardı: Odada masa ve sandalye yoktu. Fotoğraflara bakmadan rezervasyon yaptığım için bunu ancak içeri girince fark ettim. Video çekip montaj yapan biri için masa önemli; sen de rezervasyondan önce fotoğraflara bak.
Güzel haber şu oldu: Otelde çalışan bir çocuk priz adaptörünü bana bulacağını söyledi; çok ucuz, 1 dolar civarında bir şeymiş. Lahore'da daha ucuz ya da daha iyi seçenekler arıyorsan seyahat ederken ucuza konaklama yazımda kendi yöntemlerimi anlattım.
Pakistan'a Gitmeden Önce Kısa Kontrol Listesi
- Vizeyi resmi siteden al: visa.nadra.gov.pk. Ek belge istenebilir, e-postalarını takip et.
- İnterneti önceden kur: İndiğin anda harita ve taksi uygulaması lazım olacak.
- Yango'yu indir: Lahore'da şehir içi ulaşım için en pratik yol.
- Evrensel priz adaptörü al: Avrupa tipi fiş her yerde uymayabilir.
- Pasaport fotokopisi taşı: Kontrol noktalarında işine yarar.
- Su ve buza dikkat et: Şişe su iç, zorunda kalmadıkça buzlu içecekten uzak dur.
- Kameranı dikkatli kullan: Askeri bölgelerde ve kontrol noktalarında çekim yapma.
Sık Sorulan Sorular
Hindistan damgası olan pasaportla Pakistan'a girilir mi?
Benim deneyimimde evet. Pasaportumda Hindistan damgaları vardı ve Lahore havalimanında hiçbir soru sorulmadı. Yine de kurallar değişebilir; seyahat geçmişini başvuruda dürüstçe yaz.
Pakistan vizesi ne kadar?
Videoyu çektiğimiz dönemde e-vize başvuru ücreti 25 dolardı. Ücret ve şartlar değişebiliyor, güncel bilgiyi resmi e-vize sitesinden kontrol et.
Lahore'da taksi nasıl çağrılır?
En pratik yol Yango uygulaması. Şoförün adını, aracını ve plakasını gösteriyor; fiyatlar Türkiye'ye göre oldukça ucuz.
Pakistan'da hangi priz kullanılıyor?
Farklı tipler bir arada kullanılıyor. Benim Avrupa tipi fişime uygun priz bulamadım; evrensel bir adaptörle gitmek en garantisi.
Lahore'da kahvaltı ne kadar?
Parata, yumurta ve çaydan oluşan kahvaltım 210 rupi tuttu; videoyu çektiğimiz dönemde bu yaklaşık 35 TL, yani bir doların altındaydı.
Bir önceki yazımda Kore'deki son günlerimden birini anlatmıştım: Yangpyeong'da Koreli bir ailenin evinde iki gün. Pakistan serisi devam ediyor; bir sonraki yazımda Lahore gecesini anlatacağım.
댓글 0개