Aktau-Beyneu Yolunda Yürüyüş: Karaman Ata'dan Şetpe ve Nurbayan'a, Bozkırda 3 Gün

Mangıstau bozkırında 56-58. günler: Karaman Ata'dan Şetpe'ye 34 km, Nurbayan tır parkı, sıcakta tuz kaybı ve Aktau-Beyneu yolu için pratik konaklama bilgileri.

7 মিনিটে পড়া

Aktau-Beyneu yolunda yürüyüş: Mangıstau bozkırında Karaman Ata'dan Şetpe'ye uzanan yol

Türkiye'den Moğolistan'a yürüyüşümün 56, 57 ve 58. günlerinde Kazakistan'ın Mangıstau bozkırında, Aktau'dan Beyneu'ya giden yol üzerinde ilerledim. Karaman Ata türbesinde yol arkadaşım Bavırım'la vedalaştım, 34 kilometre yürüyüp Şetpe'ye vardım. Ertesi gün yeni ayakkabılarla Nurbayan'daki tır parkına yürüdüm, yolda motosikletli Kazak çocuklarla Türkçe ve Kazakça karışık anlaştık. Üçüncü gün 30 derecenin üstünde, gölgesiz bir bozkırda tuz kaybından bitap düştüm. Bir tırcının soğuk suyu ve Türkçeyi dizilerden öğrenmiş Kazak bir doktorun arabası günü kurtardı. Bu yazıda o üç günü anlatırken Aktau-Beyneu arasında yürümeyi ya da bu yoldan geçmeyi düşünen için pratik bilgileri de paylaşıyorum: nerede kalınır, su nasıl idare edilir, ayaklarına nasıl bakarsın, hangi ayakkabı işe yarar.

Videoyu İzle: Gün 56, Karaman Ata'dan Şetpe'ye

Gün 56: Bavırım'a Veda ve Şetpe'ye 34 Kilometre

Güne Karaman Ata türbesinin girişinden başladım. Burası bölgede yeraltı camisiyle bilinen, çok ziyaret edilen bir yer. Yapım tarihi için bana 1200'ler ve 1300'ler söylendi. Kaynaklar farklı tarihler veriyor, gidersen yerinde sor. Önceki günlerde ayaklarım çok yara almıştı, birkaç gün dinlendim. Su toplayan yerler için deriyi sertleştiren bir bant aldım. Hedefim 32 kilometre ötedeki Şetpe'ydi.

Siyah köpeğim Bavırım'ı türbede bıraktım. İki gün beraber yürümüştük ama yoruluyordu: Durduğumuz her yerde yere çöküyor, önüme geçip beni durdurmaya çalışıyordu. Günde 35-40 kilometrede patileri aşınacaktı, bu ona eziyet olurdu. Bir önceki 42 kilometrelik günde suyumu ve yemeğimi onunla paylaşınca kendime yetmemişti. Türbeyi seçmemin sebebi şu: Çok ziyaretçi geliyor, insanlar yemek veriyor. Bavırım artık türbenin köpeği olacak.

Yol boyunca kervan zamanlarını düşündüm. Okuduğuma göre bir at günde yaklaşık 40 kilometre gidebiliyor ve günde 30-40 litre su içiyor. Deve ise susuzluğa çok daha uzun dayanıyor ama günde 30 kilometre civarında yol alıyor. Ben ikisinin arasında bir yerdeydim. Eski kervanlarda köpek, deve ve at ayrılmaz bir üçlüymüş. Bu bozkırda neden öyle olduğunu daha iyi anladım.

1. Ayakkabı sorunu ve parmak arası terlik

10. kilometrede ayaklarım yine bozuldu. Düz tabanım var ve ayakkabının ucu parmaklarımı sıkıştırıyordu. Çorabın üstüne parmak arası terlik giydim ve çok rahatladım. Bunu ilk kez yapmıyordum: Yıllar önce Nepal'de Mardi Himal ana kampına karda parmak arası terlikle çıkmıştım. Ayakkabıyı çantaya bağlayıp terlikle devam ettim. Önermediğim bir şey ama yaralı ayakla bazen tek çare bu oluyor.

2. Su azalınca

Normalde yanıma 3 litre su alıyorum ve her 10 kilometrede 1 litre içiyorum. Öğleden sonra hava 35 dereceye yaklaştı. 15 kilometreden fazla yol kalmıştı ve suyum 1,3 litreye inmişti. Kapanmış bir binanın gölgesinde dinlendim, yüzümden tuz dökülüyordu. Biraz ileride bir mezarlığın yanında piknik yapan bir aile yaklaşık 750 ml su verdi, tavuk ve ekmek de ikram ettiler. Kazakça "kalaysın" (nasılsın) kelimesini de onlardan öğrendim.

Akşama doğru at sürüleri bozkırda koşuyordu. Şetpe girişinde Mangıstau'nun ünlü yuvarlak taşlarını gördüm. Bölgede doğal yollarla oluşmuş bu tür yuvarlak kaya oluşumları çok var. Gün batarken kasabaya girdim, çocuklarla "Kazakistan alga" (ileri Kazakistan) diye fotoğraf çektik. Rahmet adlı bir kafe-otelde 10 bin tengeye (o dönem yaklaşık 20 dolar) oda buldum. Tavan dökülmüştü, anahtar çalışmıyordu ama bir yatak vardı. Günü 34 kilometre ve 46.400 adımla bitirdim. Akşam yemeği kuyırdaktı: et, ciğer ve yürekle yapılan soğanlı bir Kazak yemeği.

Videoyu İzle: Gün 57, Kazak Çocuklarla Türkçe Konuştuk

Gün 57: Şetpe'den Nurbayan Tır Parkına

Şetpe'de birkaç gün dinlenip ayaklarımı iyileştirdim ve yeni ayakkabı aldım. Seçerken tek ölçütüm fileli olmasıydı, 44 numara olan tek model de oydu. İçine tabanlık koydum. Gün boyu hava aldı, yumuşaktı. Yanıma 3 litre su, muz, elma ve sandviç aldım. Hedefim 26-28 kilometre ötedeki Nurbayan'dı.

Gece yağmur yağmış, toprak yer yer bataklığa dönmüştü. Öğlen 13.20'de hava 28 derece ve çok nemliydi. Kolumdaki güneş kremi eridi. Yeni bir sorun da çıktı: Çantanın sivri köşesi ve HyperShell dış iskeletinin bel kayışı belimi sıkıştırıp yara yaptı. Araya bir bez bağlayarak çözdüm. Uzun yürüyüşte bu tür sürtünmeler küçük görünür ama birkaç günde yaraya döner. Kullandığım ekipmanları seyahat ekipmanları rehberimde topladım.

Yol boyunca tren hattı ve doğalgaz borusu bana eşlik etti. Aktau'dan Şetpe ve Beyneu üzerinden Özbekistan'a giden bir demir yolu var. Duyduğuma göre Özbekistan'a kara sınırından yaya geçiş yok, sadece tır ve tren geçebiliyor. Bu bilgi kulaktan duyma, gitmeden önce resmî kaynaklardan kontrol et. Planım sınıra kadar yürümek, geçemezsem tren ya da uçakla devam etmek.

1. Terk edilmiş kafede mola

12. kilometrede içi darmadağın, terk edilmiş bir kafenin yanındaki vagonun gölgesinde oturdum. Tabelaya göre Aktau'dan 169 kilometre gelmiştim, Beyneu'ya yaklaşık 300 kilometre vardı. Telefonumda yerel hat "servis yok" gösterirken eSIM çekiyordu. Sen de Kazakistan eSIM paketlerine Yırtık eSIM'den bakabilirsin; bu bozkırda bağlantıda kalmak güvenlik için de önemli.

2. Bozkırda tarih

Toprak yola sapınca bu toprakların tarihini düşündüm. Hunlar, Sakalar, Oğuzlar ve Kıpçaklar buradan geçmiş, sonra Moğollar gelmiş. Göçebe ve çadır kültürü yüzünden geride az iz kalmış. Rüzgâr ve yağmur da kalan izleri toprakla örtüyor. Benim hedefim Altay Dağları üzerinden Ötüken'e, Türklerin eski merkezine ulaşmak. Tarihçi değilim, hikâye anlatıcısıyım. Videoda anlattıklarımı ayrıca kendin araştırmanı öneririm.

3. Kazak çocuklarla Türkçe

Akşama doğru motosikletli iki çocuk yanıma geldi. "Selamünaleyküm" dediler. Ne onlar Türkçe biliyordu ne ben Kazakça, ama ortak kelimelerle anlaştık: rahmet (teşekkür), su, kuzu, mal, çayhana, tamak (yemek), uyku, konak. "Yürüyerek" demek için "yayav" dediler. Vedalaşırken "yol olsun" dediler, yani yolun açık olsun. Bana hayvanların su içtiği göleti gösterdiler ve Nurbayan'da iki çayhane olduğunu, oraya 2 saatte varacağımı söylediler.

Azerbaycan'da konuşmaların büyük kısmını anlıyordum, Kazakçada bu çok daha zor. Yine de kelimeler tanıdık. "Bala" Kazakçada çocuk, Azerbaycan Türkçesinde de "balaca" küçük demek. Kırsaldaki Kazaklar çok sıcakkanlıydı.

Akşam 8 civarında Nurbayan'a vardım. İlk tır parkında Türkmen, Kazak ve Türk tırları vardı. Tuvalet, duş, namaz yeri, yemek ve tamirhane vardı ama yer yoktu. Yandaki kafe-otelde 9 bin tengeye (yaklaşık 18-20 dolar) temiz, klimalı, üç yataklı bir oda buldum. Wi-Fi yoktu. Bol etli bir yemek 12 dolardı. Günü 28,19 kilometreyle bitirdim. Haritada 26-27 kilometre görünüyordu ama toprak yol ve zikzaklar mesafeyi uzattı.

Videoyu İzle: Gün 58, Kazak Kız Hayatımı Kurtardı

Gün 58: 100 Kilometrelik Boşluk, Sıcak ve Soğuk Su

Nurbayan'dan sonraki 100 kilometrede köy, kasaba, hiçbir şey yok. İki gece çadırda kalmak ve 15 litre su taşımak bana göre değildi. Planım şuydu: Boşluğu 33-35 kilometrelik üç etaba bölmek. Her akşam otobüs ya da otostopla aynı yere dönüp kalmak, ertesi sabah kaldığım noktadan devam etmek. Kahvaltıda çay ve su için 5 dolar ödedim. Saat 11.00'de 4 kilo suyla yola çıktım.

Yolda deve, at ve inek sürüleri gördüm. Sıcaktan kaçan atlar yolun altındaki menfezlere sığınmıştı. Yaklaşık 50 develik bir sürüyü görünce ana yola çıktım, çünkü yavrusu olan develer saldırganlaşabiliyor. Bir menfezin gölgesinde yatan bir kadını önce hareketsiz görüp korktum, sonra kıpırdadı. Muhtemelen develerin sahibiydi.

1. Menfezde doğal klima

13.40 civarında tek gölge küçük bir menfezdi. Yılandan korksam da girdim. İçeride iri siyah karıncalar vardı ama bir uçtan serin hava esiyordu. 14 kilometre yürümüştüm, yaklaşık 20 kilometre kalmıştı. Hava 30, hissedilen 35 dereceydi. O güne kadarki en sıcak gündü.

2. Tırcının soğuk suyu

Selam verip geçen bir tırcı biraz sonra tırını çevirip geri geldi. "Neye ihtiyacın var?" diye sordu ve 1,5 litrelik şişelerde limonlu, buz gibi su verdi. Yemek ve para da teklif etti. Suyum azalmıştı. Ölmezdim belki ama o soğuk su ilaç gibi geldi.

3. Tuz kaybı

İkinci mola yolun altındaki bir tüneldeydi. Ayaklarım yanıyordu, derimde ve şapkamda beyaz tuz izleri vardı. Bu kadar tuz kaybını daha önce hiç görmemiştim. Bir önceki gün yanımda tuzlu kraker vardı, bu sefer yoktu. Kruvasan, badem, fındık ve elma yedim ama tuz eksikti. Sıcakta uzun yürüyeceksen yanına mutlaka tuzlu bir şey ya da elektrolit al.

4. Kazak doktor ve Aktau

Akşam 6 civarında geçen Beyneu-Aktau otobüsünü beklerken bir araba durdu. Sürücü Beyneu'da yaşayan Kazak bir doktordu. Hafta sonu tatili için Aktau'ya gidiyordu. Türkçeyi kimseyle konuşmadan, "Muhteşem Yüzyıl" izleyerek öğrenmiş. Ablası İstanbul'da yaşıyormuş. "Gel, Aktau'ya gidelim, ben de iki gün sonra Beyneu'ya dönüyorum, benimle dönersin" dedi. O kadar yorgundum ki melek gibi geldi. Yol boyunca sohbet ederek Aktau'ya gittik. Planım iki gün dinlenip video kurgulamak, sonra kaldığım noktaya dönüp yürümeye devam etmekti.

Aktau-Beyneu Yolu İçin Pratik Bilgiler

Konu Benim deneyimim
Konaklama Şetpe'de kafe-otel 10 bin tenge (~20 dolar), Nurbayan tır parkı yanında 9 bin tenge (~18-20 dolar)
Yemek Nurbayan'da bol etli bir öğün 12 dolar, kahvaltı (çay ve su) 5 dolar
Su 30 kilometrede yaklaşık 3 litre içtim; sıcak günde yetmedi
Yerleşim Nurbayan'dan sonra yaklaşık 100 km yerleşim yok
Ulaşım Beyneu-Aktau otobüsleri bu yoldan geçiyor; tren hattı Şetpe ve Beyneu'dan Özbekistan'a gidiyor
Hava (Haziran başı) Gündüz 25-35 derece, nemli günler, gece yağmur olabiliyor
İnternet Yerel hat bozkırda çekmedi, eSIM çekti
Hayvanlar Sahipli deve ve at sürüleri, yılan, büyük kertenkeleler

Fiyatlar videoyu çektiğimiz dönemdeki yaklaşık rakamlardır, değişmiş olabilir. Yol üstünde ucuza kalmanın yollarını ucuza konaklama rehberimde anlattım.

Sık Sorulan Sorular

Aktau'dan Beyneu'ya nasıl gidilir?

Ben yürüyorum ama bu yoldan Beyneu-Aktau otobüsleri geçiyor. Aktau'dan Şetpe ve Beyneu üzerinden giden bir tren hattı da var. Güncel sefer saatlerini yerel kaynaklardan kontrol et.

Şetpe'de kalacak yer var mı?

Evet. Ben bir kafe-otelde 10 bin tengeye kaldım. Kasabada hastane, market ve benzinlik de var.

Nurbayan nerede, orada ne var?

Şetpe'den Beyneu yönüne yaklaşık 28 kilometre ilerideki bir tır durağı. Tır parkında duş, yemek, tuvalet ve namaz yeri var. Yanındaki kafe-otelde oda bulabilirsin.

Mangıstau bozkırında yürürken nelere dikkat etmeli?

Su ve tuz en önemlisi. Sıcakta tuz kaybı hızlı oluyor, yanına tuzlu atıştırmalık al. Yavrulu deve sürülerinden uzak dur, yılanlara dikkat et. Yerleşim olmayan bölümleri önceden planla.

Kazaklarla Türkçe anlaşılır mı?

Tam değil ama ortak kelimeler çok: su, rahmet, tamak, çayhana, kuzu. Basit konuşmalarda işaret ve ortak kelimelerle anlaşabiliyorsun. Şehirlerde Rusça daha yaygın.

Bir önceki yazımda Aktau'ya varışımı ve Mangıstau bozkırındaki ilk üç günümü anlatmıştım: Aktau ve Mangıstau çölünde yürüyüş. Aktau'da dinlendikten sonra 100 kilometrelik boşluğa geri dönüp Beyneu yönüne yürümeye devam edeceğim. Yolculuğun devamını bir sonraki yazımda anlatacağım.

Yırtık eSIM 🇰🇿 কাজাখস্তান eSIM১৯০+ দেশ, ফিজিক্যাল SIM লাগে না, QR দিয়ে ২ মিনিটে সেটআপ।প্যাকেজ দেখুন
শেয়ার করুন

0 yorum